Материалы из судов Акмолинской области
Ақмола облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының жұмыс жоспарына сәйкес, 2021 жылдың 6 ай аралығында шығарылған жеке ұйғарымдарбойынша талдау жүргізді.
Талдаудың міндеттері-әкімшілік органдардың ең көп таралған бұзушылықтарды анықтау.
Мәселен, 2021 жылдың көрсетілген кезеңінде Ақмола облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотына (бұдан әрі-МАӘС) 549 әкімшілік талап арыз келіп түсті.
Оның ішінде, 182 іс шешім шығарылып қаралды, сондай-ақ, 72 талап толық және ішінара қанағаттандырылды, 110 талап қою бойынша бас тартылды, 40 іс бейбіт жолмен шешілді, сондай-ақ талапкерлер 91 талап арызды кері қайтарып алды.
Сотта әкімшілік істерді қарау барысында анықталған бұзушылықтар бойынша 49 жеке ұйғарым шығарылды.Мемлекеттік органдар бойынша бөлінулерге қарай:
Қалалар, аудандар және облыс әкімдері – 21 (42,8%);
Департамент және Әділет министрлігі – 8 (16,3%);
Департамент және Мемлекеттік кірістер комитеті – 6 (12,2%);
Өңірлік палата – 4 (8,1%); мемлекеттік аудит – 2 (4%);
Прокуратура - тексеру жүргізу үшін – 2 (4%);
Қорғаныс министрлігі-1 (2%); полиция департаменті-1 (2%);
Денсаулық сақтау басқармасы-1 (2%); ветеринария басқармасы – 1 (2%); еңбек инспекциясы басқармасы – 1 (2%); Құқық қорғау органдары академиясы – 1 (2%);
Талдауда көрсетілгендей, көп жағдайда жеке ұйғарымдар шығаруға жергілікті атқарушы органдар жіберген бұзушылықтар негіз болып табылады.
Атап айтқанда, жергілікті атқарушы органдар жер учаскелерін берген кезде, жер заңнамасы нормаларының сақталмауы, жеке және заңды тұлғалардың құқықтарына қысым жасауға әкеп соқтырды.
Мәселен, Көкшетау қаласының әкіміне және "Азаматтарға арналған үкіметіне"ҚЕАҚ«А»ЖШС-нің берген талапарызы бойынша, әкімнің қаулылар шығару, оң қорытынды беру жөніндегі іс-әрекеттерін заңсыз деп тану туралы талаптар ішінара қанағаттандырылды.
2021 жылғы 8 қазандағы МАӘС-нің шешімімен әкімнің "М "ЖШС-не жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану құқығын беру туралы қаулылар шығару жөніндегі іс-әрекеттері заңсыз деп танылды.
Сотта "М"ЖШС "А"ЖШС-не тиесілі жер учаскелерін сұрағандығы анықталды.
"А" ЖШС өндірістік база түріндегі жылжымайтын мүліктің меншік иесі болып табылады.
Көкшетау қаласы әкімінің қаулысымен "М" ЖШС зауыт салу үшін үш жыл мерзімге даулы жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану құқығын берді.
"М" ЖШС іс жүзінде "А" ЖШС заңды мекен-жайымен көршілес жер учаскесінің бар екенін біле отырып, заңды мекен-жайы мен құрылысы бар учаскеге мекен-жай беру туралы ресми түрде өтініш берді.
Жер учаскелерін салу фактісі топо Геодезия маманының қорытындысымен расталды.
Бұдан басқа, бұл факт 2021 жылғы 12 шілдедегі далалық зерттеу актісімен расталады, одан тексеру және камералдық жұмыстарды жүргізу кезінде жер учаскесін таңдау актісінің деректері негізінде осы жер учаскесі "А" ЖШС-ға тиесілі екені анықталды.
Осылайша, мемлекеттік органдардың іс-әрекеттері жер заңнамасын елеулі түрде бұзушылыққа алып келді және заңсыз әкімшілік актілер шығаруға негіз болды.
Ақмола облыстық сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасының 2022 жылғы 27 қаңтардағы Қаулысымен Сот шешімі өзгеріссіз қалды.
Ақмола облысы Көкшетау қаласының "Сәулет және қала құрылысы бөлімі" ММ 2021 жылғы 8 қарашадағы жеке қаулыға жауап ретіндебұзушылықтармен келісті.
Целиноград ауданында бір жер учаскесін екі адамға беру бойынша осындай бұзушылық анықталды.
Мәселен, 2021 жылғы 16 қарашадағы МАӘС шешімімен азамат Е.- нің Целиноград ауданының әкіміне, "Д" ЖШС-нің Ақмола облысы Целиноград ауданы әкімдігінің қаулысын заңсыз деп тану туралы Әкімшілік талап арызын қанағаттандырудан және оның күшін жоюдан бас тартылды.
Сот 2007 жылғы 29 мамырда Целиноград ауданы әкімдігінің қаулысымен "Д" ЖШС-не коттедж қалашығын салу үшін нысаналы мақсатымен 49 жыл мерзімге 100 га алаңды жер учаскесін уақытша ұзақ мерзімді пайдалану құқығын бергені анықталды.
Сонымен қатар, Целиноград ауданы әкімдігінің жанындағы жылжымайтын мүлікті заңдастыруға өткізу жөніндегі комиссия отырысының 2007 жылғы 25 шілдедегі хаттамасымен азамат М. 59,25 га тұрғын үйді заңдастыру туралы шешім қабылданды, кейіннен ол 2014 жылы талапкер азамат Е.-ге сатылды.
Целиноград ауданы әкімдігінің 2007 жылғы 29 мамырдағы қаулысымен берілген жер учаскісіне 2009 жылғы 25 қыркүйекте "Д" ЖШС және банк арасында уақытша ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен кепіл шарты жасалды.
Істің мән-жайы барысында, кепілде тұрған жер учаскесінің аумағында Е азаматының жеке меншігіндегі жер учаскесі бар екендігі анықталды.
Топографиялық түсіріліммен М азаматына берілген жер учаскесінің банк кепіліндегі жер учаскесінің шекарасына шектеу салынғаны расталады.
"Д" ЖШС жалға берген жер учаскесі құқық басымдығына ие, өйткені ол азамат М-ге қарағанда заңды тұлғаға берілген.
Осылайша, мемлекеттік органдардың іс-әрекеттері жер пайдаланушының, кепіл ұстаушының құқықтарын бұзуға жол берді, бұл талапкердің бұзылған құқықты қорғау үшін сотқа жүгінуіне әкелді, ал кепіл мүлкінің бір бөлігі үшінші тұлғалардың талабы ретінде заңдастыру туралы комиссия отырысында қаралуға жатпады.
Сот шешіміне апелляциялық тәртіппен шағым жасалған жоқ.
Жеке қаулыға Ақмола облысы әкімінің орынбасары 2021 жылғы 24 желтоқсанда жауап берді, бұзушылықтармен келісті.
Ақпаратпен бөліскен судья Жарылғасов Б.Д.
Осуществление правосудия только судом
1. Правосудие по уголовным делам в Республике Казахстан осуществляется только судом. Присвоение полномочий суда кем бы то ни было влечет уголовную ответственность, предусмотренную законом.
2. Никто не может быть признан виновным в совершении уголовного правонарушения, а также подвергнут уголовному наказанию иначе как по приговору суда и в соответствии с законом.
3. Компетенция суда, пределы его юрисдикции, порядок осуществления им уголовного судопроизводства определяются законом и не могут быть произвольно изменены. Учреждение чрезвычайных или специальных судов под каким бы то ни было названием для рассмотрения уголовных дел не допускается. Приговоры и другие решения чрезвычайных судов, а также иных незаконно учрежденных судов юридической силы не имеют и исполнению не подлежат.
4. Приговор и другие решения суда, осуществлявшего уголовное судопроизводство по неподсудному ему делу, превысившего свои полномочия или иным образом нарушившего предусмотренные настоящим Кодексом принципы уголовного процесса, незаконны и подлежат отмене.
5. Приговор и другие решения суда по уголовному делу могут быть проверены и пересмотрены только соответствующими судами в порядке, предусмотренном настоящим Кодексом.
Главный специалист Кокшетауского городского суда Сактаганова А.
Административная процессуальная правоспособность и административная процессуальная дееспособность
1. Способность иметь процессуальные права и нести процессуальные обязанности в административном судопроизводстве (административная процессуальная правоспособность) признается в равной степени за всеми физическими и юридическими лицами, административными органами, должностными лицами, если они согласно настоящему Кодексу обладают правом на судебную защиту своих прав, свобод и законных интересов.
2. Способность своими действиями осуществлять процессуальные права, в том числе поручать ведение административного дела представителю, и исполнять процессуальные обязанности в административном судопроизводстве (административная процессуальная дееспособность) принадлежит физическим лицам, достигшим восемнадцати лет и не признанным недееспособными, юридическим лицам, административным органам, должностным лицам.
3. Несовершеннолетние, эмансипированные по основаниям, предусмотренным законом, лично осуществляют свои процессуальные права и процессуальные обязанности с момента эмансипации.
4. В случаях, предусмотренных законами Республики Казахстан, по административным делам, возникающим из публично-правовых отношений, несовершеннолетние в возрасте от четырнадцати до восемнадцати лет имеют право лично защищать свои права, свободы и законные интересы. Суд имеет право привлечь к участию в таких административных делах законных представителей несовершеннолетнего.
5. Права, свободы и законные интересы несовершеннолетнего в возрасте от четырнадцати до восемнадцати лет, а также лица, признанного ограниченно дееспособным, защищаются в суде их законными представителями, однако суд вправе привлекать к участию в таких административных делах самого несовершеннолетнего или лица, признанного ограниченно дееспособным, а также прокурора.
6. Права, свободы и законные интересы несовершеннолетнего, не достигшего четырнадцати лет, а также лица, признанного недееспособным, защищаются в суде их законными представителями, прокурором.
Главный специалист Кокшетауского городского суда Смагулова А.
Прием, регистрация, возврат и отзыв обращения
1. Обращение, поданное в порядке, установленном настоящим Кодексом, подлежит обязательному приему, регистрации, учету и рассмотрению.
Отказ в приеме обращения запрещается.
2. В случае подачи обращения в государственный орган, орган местного самоуправления, юридическому лицу со стопроцентным участием государства заявителю выдается талон, содержащий уникальный номер, с указанием даты и времени, фамилии и инициалов, должности лица, принявшего обращение.
3. Обращение регистрируется в день его поступления.
Если обращение поступило в нерабочий день, то оно регистрируется в ближайший следующий за ним рабочий день.
4. Обращения, поступившие по общедоступным информационным системам и соответствующие требованиям законодательства Республики Казахстан об электронном документе и электронной цифровой подписи, подлежат рассмотрению в порядке, установленном настоящим Кодексом.
5. Порядок обращения посредством видеоконференцсвязи или видеообращения участников административной процедуры к руководителям государственных органов и их заместителям определяется уполномоченным органом в сфере информатизации.
6. В случае несоответствия обращения требованиям, установленным статьей 63 настоящего Кодекса, административный орган, должностное лицо указывают заявителю, каким требованиям не соответствует обращение, устанавливают разумный срок для приведения его в соответствие с требованиями.
7. Административный орган, должностное лицо возвращают обращение, если заявитель не привел его в соответствие с требованиями законодательства Республики Казахстан в срок, установленный административным органом, должностным лицом.
8. Возврат обращения не препятствует повторному обращению.
9. Заявитель до принятия решения по административному делу может отозвать обращение на основании своего письменного заявления.
Отзыв обращения заявителем не лишает его права на подачу повторного обращения при условии соблюдения сроков, если иное не предусмотрено законами Республики Казахстан.
Главный специалист Кокшетауского городского суда Олексюк Л.